پروفسور اد وایلد، کارشناس بالینی بیماری هانتینگتون، دیدگاه امیدوار کننده ای را برای سال 2025 به اشتراک می گذارد.

تیم تحریریه HDBuzz در یک نشست مجازی با پروفسور اد وایلد، بنیان‌گذار HDBuzz، سردبیر پیشین، پژوهشگر بیماری هانتینگتون (HD) و متخصص مغز و اعصاب، گفتگو کرد. ما خندیدیم، گریه کردیم… در واقع فقط خندیدیم! اما همچنین درباره تحقیقات بیماری هانتینگتون، سیل اخبار مثبت کارآزمایی‌های بالینی در سال ۲۰۲۴ و دیدگاه اد برای سال ۲۰۲۵ صحبت کردیم. هشدار: دیدگاه او امیدوارکننده است!

تصویر کلی HDBuzz: سال ۲۰۲۴ سال بزرگی برای تحقیقات بیماری هانتینگتون، به‌ویژه در حوزه بالینی بود. کدام پیشرفت‌ها یا دستاوردهای سال گذشته بیش از همه شما را هیجان‌زده کرده است؟ اد: صادقانه بگویم، انتخاب برای من سخت است! در میانه سال گذشته، مجموعه‌ای از اعلامیه‌های به‌روزرسانی از کارآزمایی‌های بالینی تقریباً پشت سر هم منتشر شد و احساس می‌کردیم در حال نوشیدن از یک شلنگ آتش‌نشانی پر از اخبار خوب هستیم.

یکی از به‌روزرسانی‌هایی که بیش از همه مرا هیجان‌زده کرد، زیرا واقعاً تغییری اساسی ایجاد کرد، کارآزمایی ژن‌درمانیدرمانی درمان uniQure بود. این روش شامل تزریق جراحی یک ژن‌درمانیدرمانی درمان است که از یک ویروس مهندسی‌شده ژنتیکی ساخته شده است. این ویروس پس از ورود به نوروننورون سلول های مغزی که اطلاعات را ذخیره و انتقال می دهند‌ها، آن‌ها را به کارخانه‌ای برای تولید دارویی تبدیل می‌کند که سطح پروتئین هانتینگتینپروتئین هانتینگتین پروتئین تولید شده توسط ژن هانتینگتون را کاهش می‌دهد. این جراحی یک فرآیند پیچیده است، اما اگر مؤثر باشد، فقط یک‌بار انجام می‌شود. این یک رویکرد پرریسک اما با پاداش بالا است و نخستین ژن‌درمانیدرمانی درمان‌ای است که برای بیماری هانتینگتون آزمایش شده است.

برنامه uniQure اعلام کرد که پس از دو سال، در میان چندین شرکت‌کننده‌ای که این ژن‌درمانیدرمانی درمان را دریافت کرده‌اند، افرادی که تحت درمان بوده‌اند، عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل نشان داده‌اند. به نظر می‌رسد که نرخ پیشرفت بیماری در آن‌ها به میزان قابل توجهی کاهش یافته است! به‌ویژه در امتیازات عملکردی، این بیماران طی دو سال نسبتاً پایدار باقی مانده‌اند. اثر دارونمادارونما دارونما یک داروی قلابی است که هیچ ماده فعالی ندارد. اثر دارونما یک اثر روان‌شناختی است که باعث می‌شود افراد حتی اگر قرص‌هایی مصرف می‌کنند که موثر نباشد، احساس بهتری داشته باشند. همیشه مهم است، اما این ترکیب از یافته‌ها نقطه شروع بسیار خوبی برای تبدیل شدن به یک موفقیت واقعی است.

HDBuzz: این خبر واقعاً دلگرم‌کننده است! آیا داده‌های دیگری از این کارآزمایی بالینیکارآزمایی بالینی آزمایش‌هایی با برنامه‌ریزی بسیار دقیق برای پاسخ به سؤالاتی خاص که در مورد چگونگی تأثیر دارو بر انسان طراحی شده‌اند منتشر شده است؟ اد: بله، یکی از یافته‌های مهمی که در تابستان گذشته اعلام شد، کاهش سطح پروتئین Neurofilament light (NfLNfL بیومارکر سلامت مغز) در مایع نخاعی شرکت‌کنندگان در پایان دو سال بود. NfLNfL بیومارکر سلامت مغز زمانی که سلول‌های عصبی آسیب می‌بینند، وارد مایع نخاعی می‌شود. اگر NfLNfL بیومارکر سلامت مغز افزایش یابد، که در بیماری هانتینگتون اتفاق می‌افتد، این نشان‌دهنده آسیب بیشتر به نوروننورون سلول های مغزی که اطلاعات را ذخیره و انتقال می دهند‌ها است. اما اگر سطح NfLNfL بیومارکر سلامت مغز کاهش یابد، این معمولاً به این معناست که ما واقعاً نوروننورون سلول های مغزی که اطلاعات را ذخیره و انتقال می دهند‌ها را نجات داده‌ایم، که هدف اصلی درمان‌های HD است.

ترکیب داده‌های بالینی مثبت و کاهش سطح NfLNfL بیومارکر سلامت مغز چیزی است که من طی ۲۰ سال گذشته در جستجوی آن بوده‌ام و برای اولین بار در سال گذشته در داده‌های uniQure مشاهده کردم! این یافته‌ها باید در مقیاس بزرگ‌تری تأیید شوند، اما نتایج به‌دست‌آمده تاکنون بهترین داده‌هایی هستند که تا امروز از یک کارآزمایی بالینیکارآزمایی بالینی آزمایش‌هایی با برنامه‌ریزی بسیار دقیق برای پاسخ به سؤالاتی خاص که در مورد چگونگی تأثیر دارو بر انسان طراحی شده‌اند در HD دیده‌ایم.

HDBuzz: آیا خبرهای دیگری از uniQure در سال گذشته وجود داشت؟ اد: بله! در دسامبر، uniQure اعلام کرد که یک بحث بسیار سازنده با FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) داشته است. این گفتگو دو نکته بسیار مهم برای این حوزه داشت.

اولین نکته، تأیید استفاده از NfLNfL بیومارکر سلامت مغز به‌عنوان یک بیومارکر بود. یعنی FDA موافقت کرد که کاهش NfLNfL بیومارکر سلامت مغز می‌تواند به‌عنوان یک معیار برای تأیید اثربخشی دارو در بیماری هانتینگتون استفاده شود.

دومین نکته مهم، پذیرش امتیاز بالینی cUHDRS (امتیاز ترکیبی بیماری هانتینگتون) بود. این معیار شامل چندین شاخص عملکردی، حرکتی، شناختی و خواندن کلمات است. در گذشته، FDA نسبت به پذیرش cUHDRS تردید داشت، اما در سال ۲۰۲۴ بدون هیچ مقاومتی آن را به‌عنوان یک شاخص تأیید کرد. این موضوع مهم است زیرا می‌تواند تعداد شرکت‌کنندگان موردنیاز در هر کارآزمایی بالینیکارآزمایی بالینی آزمایش‌هایی با برنامه‌ریزی بسیار دقیق برای پاسخ به سؤالاتی خاص که در مورد چگونگی تأثیر دارو بر انسان طراحی شده‌اند را تا ۴۰٪ کاهش دهد.

HDBuzz: از کدام شرکت‌ها باید در سال ۲۰۲۵ انتظار به‌روزرسانی داشته باشیم؟ اد: برای اولین بار، من احساس می‌کنم که ممکن است امسال به پایان برسد و ما یک داروی جدید برای کاهش پیشرفت HD داشته باشیم. دو گزینه اصلی احتمالاً uniQure یا PTC Therapeutics خواهند بود.

uniQure قرار است در ژوئن ۲۰۲۵ به‌روزرسانی دهد. اگر داده‌ها به‌اندازه کافی مثبت باشند، FDA قول داده است که تأیید تسریع‌شده ارائه دهد! PTC Therapeutics دارویی خوراکی به نام votoplam دارد که سطح پروتئین هانتینگتینپروتئین هانتینگتین پروتئین تولید شده توسط ژن هانتینگتون را در مغز کاهش می‌دهد. نتایج کامل اولین کارآزمایی انسانی آن در بهار یا تابستان منتشر خواهد شد. Alnylam Pharmaceuticals نیز یک کارآزمایی جدید برای کاهش هانتینگتین آغاز کرده است، اما انتظار نمی‌رود تا اواخر سال ۲۰۲۵ داده‌ای منتشر کند. داروی tominersen از شرکت Roche که در سال ۲۰۲۱ نتایج ناموفقی داشت، اکنون در یک آزمایش جدید برای افراد جوان‌تر با جهش‌های کوچک‌تر است. نتایج آن تا ۲۰۲۶ در دسترس نخواهد بود. MSH3 inhibitors که ممکن است تا پایان سال ۲۰۲۵ به فاز کارآزمایی انسانی برسند، امید جدیدی برای جلوگیری از افزایش تعداد تکرارهای CAG هستند. HDBuzz: با وجود همه این رویکردهای امیدوارکننده، جامعه HD قبلاً نیز با شکست‌هایی روبه‌رو شده است. چه توصیه‌ای برای مدیریت انتظارات دارید؟ اد: من معتقدم که این یک مشکل بسیار دشوار است. ما هم شانس‌های خوب و هم بدی داشته‌ایم. برخی روش‌هایی که برای بیماری‌های دیگر موفقیت‌آمیز بوده‌اند، در HD چالش‌های بیشتری دارند. اما امید واقعی همیشه ارزشمند است و نباید از بین برود.

HDBuzz همیشه بر تبدیل امید به عمل متمرکز بوده است. بله، در سال ۲۰۲۱ با شکست کارآزمایی‌های کاهش‌دهنده هانتینگتین ناامیدی‌هایی داشتیم، اما اکنون چشم‌انداز تحقیقاتی بسیار روشن‌تر است. من فکر می‌کنم ۲۰۲۵ می‌تواند سالی باشد که در آن یک درمان اثربخش برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری هانتینگتون تأیید شود.